Dyrygent w twojej głowie. Płaty czołowe w złożonym świecie

Ta książka dotyczy mózgu, tajemniczego organu, który jest częścią nas, czyni nas tym, kim jesteśmy, obdarza mocami i obciąża słabościami, jest mikrokosmosem, ostatnim wyzwaniem dla nauki.

Płat czołowy to twój umysł, twoja kwintesencja, twoje Ja. To najbardziej człowiecza struktura mózgu, mająca podstawowe znaczenie dla powodzenia lub porażki każdego ludzkiego przedsięwzięcia. Płat czołowy jest dla mózgu tym, czym dyrygent dla orkiestry, generał dla armii, dyrektor naczelny dla korporacji. Koordynuje i przewodzi innym strukturom nerwowym, aby możliwe było zharmonizowane działanie. To mózgowe centrum dowodzenia.

W tej książce odkryjesz zupełnie nowe podejście do problemu płatów czołowych.

Dyrygent w twojej głowie to najważniejsza publikacja Elkhonona Goldberga, ukoronowanie jego naukowego dorobku. Autor, opierając się na najnowszych odkryciach, rozwijając złożone idee naukowe oraz odnosząc je do życia poprzez fascynujące studia przypadków i anegdoty, bada, w jaki sposób mózg angażuje się w złożone podejmowanie decyzji, jak radzi sobie z nowościami, niejednoznacznością i jak podejmuje wybory moralne. Analizuje działanie sprawnego mózgu i opisuje sytuacje „kiedy przywódca niedomaga” – ten drugi wątek wydaje się niezmiernie ważny w czasach, w których dłuższe życie łączy się niestety z częstszym występowaniem różnych chorób neurologicznych. Elkhonon Goldberg na każdym kroku kwestionuje utrwalone założenia i tropi ślady przestarzałych koncepcji w nowych naukowych ideach.

Lektura tej książki to podróż niepozbawiona osobistych wątków – autor opisuje także swoją naukową drogę, relację z Aleksandrem Romanowiczem Łurią, o którym zwykł mawiać: „był moim profesorem, moim mentorem, moim przyjacielem i moim tyranem”, oraz fortel, który przeprowadził, by uciec ze Związku Radzieckiego.

Elkhonon Goldberg, światowej sławy neuropsycholog zajmujący się badaniem biologicznych podstaw złożonych zachowań człowieka, postanowił w sposób możliwie prosty (jednak bez spłycania i nadmiernych uproszczeń) opowiedzieć o tym, jaką rolę w regulacji naszego zachowania pełni płat czołowy. (…) ta ewolucyjnie najmłodsza i jednocześnie najbardziej złożona część naszego mózgu jest bowiem odpowiedzialna za tworzenie planów, wybór ważnych dla nas celów i ich efektywną realizację.

(…) To właśnie dzięki tej publikacji każdy z nas ma okazję lepiej zrozumieć rolę płata czołowego w kierowaniu zachowaniem człowieka, jak również zapoznać się z mechanizmami neuroplastyczności i sposobami wspomagania funkcjonowania poznawczo-emocjonalnego w każdym wieku.

Z przedmowy prof. dr hab. Michała Harciarka